Planując chrzest dziecka warto przemyśleć zawczasu kilka kwestii by później nie martwić się w pośpiechu formalnościami i nie przysporzyć dziecku problemów z uzyskaniem dokumentów w przyszłości. Jakie dokumenty należy dostarczyć księdzu i na co zwrócić uwagę zanim zaplanuje się tę uroczystość?


W jakim kościele najlepiej ochrzcić dziecko?

Najlepiej ochrzcić dziecko w parafii w której zamieszkujemy lub położonej w pobliżu z kilku powodów. Chrzest, jako najważniejszy sakrament w Kościele katolickim, jest zapisywany w Księdze ochrzczonych w Kościele parafialnym w miejscu urodzenia.

Bez świadectwa chrztu nie jest możliwe przyjęcie jakiegokolwiek innego sakramentu, dlatego najlepiej, gdy wszystkie dokumenty gromadzone są przez jednego proboszcza/w jednej parafii. Przede wszystkim ułatwi to pozyskiwanie dokumentów w przyszłości. Parafie są miejscem przechowywania wielu istotnych dokumentów z życia człowieka nie tylko tych z Chrztu ale również bierzmowania czy ślubu.

Jakie dokumenty są potrzebne przed chrztem?

Przed chrztem w pierwszej kolejności należy przynieść do kancelarii parafialnej następujące dokumenty:

  • akt urodzenia dziecka,
  • akt ślubu kościelnego rodziców dziecka (jeśli rodzice nie mają ślubu kościelnego, ale deklarują, że są osobami wierzącymi, prawo kościelne nie zabrania im ochrzcić dziecka),
  • dane chrzestnych (imię i nazwisko, adres zamieszkania, wyznanie, data urodzenia).

W późniejszym terminie, ale jeszcze przed uroczystością należy donieść:

  • zaświadczenia z parafii rodziców chrzestnych, informujące o tym, że spełniają oni wymagania stawiane przez kościół kandydatom na rodziców chrzestnych,
  • kartki potwierdzające odbycie spowiedzi przez rodziców oraz rodziców chrzestnych.
  • w niektórych parafiach przed chrztem organizowane są krótkie szkolenia podczas których: omawiany jest przebieg uroczystości, wyjaśniane jest znaczenie tego sakramentu oraz symboli z nim związanych.

Kiedy należy dostarczyć dokumenty?

Termin dostarczenia wszystkich niezbędnych dokumentów zależy od parafii. Najczęściej jednak ustala się, że formalności powinny być załatwione przynajmniej 3 tygodnie przed planowaną uroczystością. Z pierwszą wizytą najlepiej udać się (o ile to możliwe) wcześniej, np. 2 miesiące przed terminem chrztu.

Kiedy nie można ochrzcić dziecka?

Zdarzają się sytuacje kiedy ksiądz może odmówić udzielenia sakramentu Chrztu. Najczęściej powodem jest:

  1. Brak zgody rodziców lub prawnych opiekunów – ksiądz nie ma prawa udzielić sakramentu Chrztu dziecku bez zgody jego opiekunów; za wyjątkiem sytuacji gdy istnieje realne zagrożenia jego życia.
  2. Rodzice dziecka związani są kontraktem cywilnym, bez możliwości zawarcia sakramentu małżeństwa (np. z powodu rozwodu jednogo z nich) – taki związek może budzić opory ze strony księży, jeśli jednak rodzice dziecka są parktykujący i zobowiązują się wychowywać je w wierze katolickiej, to proboszcz najczęściej zgadza się na udzielenie sakramentu.
  3. Rodzice związani są ze sobą kontraktem cywilnym i nie wyrażają chęci przystąpienia do sakramentu małżeństwa. Takie sytuacje zdarzają się coraz częściej. Rodzice, którzy nie czują potrzeby zawierania sakramentu małżeństwa w rzeczywistości nie powinni otrzymać zgody na ochrzczenie własnego dziecka, gdyż sami nie przykładają znacznej uwagi do własnej wiary. Jednak w większości takich sytuacji proboszcz decyduje się na udzielenie Chrztu dziecku, przede wszystkim mając na uwadze jego dobro.
  4. Rodzice są niewierzący – sam obrzęd Chrztu byłby niczym bez późniejszego wychowywania dziecka w wierze katolickiej, jeżeli więc rodzice lub prawni opiekunowie dziecka przyznają się, że sami nie do końca są pewni swojej wiary, to wówczas ksiądz ma prawo odmówić udzielenia Chrztu.
  5. Rodzice pragną ochrzcić dziecko tylko ze względu na opinię otoczenia, znajomych – w tej sytuacji proboszcz ma pełne prawo, a nawet obowiązek, odmówienia udzielenia Chrztu dziecku, którego rodzice są nie tylko niewierzący, ale przede wszystkim lekceważą sam sakrament Chrztu świętego.
  6. Rodzice dziecka nie mają Chrztu. Jeśli jednak wykazują chęć wychowania dziecka zgodnie z nauką kościoła, nie ma przeciwwskazań do udzielenia sakramentu. Jeśli warunek ten nie jest spełniony, proboszcz po wstępnej rozmowie ma on pełne prawo do odmowy.

Wyjątkowe sytuacje życiowe, które wymagają uwzględnienia w Księdze ochrzczonych

Istnieją różne okoliczności, w związku z którymi zachodzi konieczność wprowadzenia drobnych zmian do pierwotnego zapisu w księdze Chrztów, m.in.:

  • w sytuacji, gdy chrzczone jest dziecko kobiety pozostającej w wolnym związku z innym mężczyzną, nie będącym jednak biologicznym ojcem dziecka, rubrykę „ojciec dziecka” pozostawia się niewypełnioną;
  • gdy rodzice dziecka nie mają ślubu kościelnego, a jedynie cywilny, należy powiadomić o tym proboszcza parafii, by mógł on zanotować w Księdze ochrzczonych datę zawarcia małżeństwa cywilnego;
  • gdy matka jest samotna, ale pozostaje w kontakcie z biologicznym ojcem, może wówczas poprosić o zanotowanie w akcie Chrztu danych ojca;
  • jeśli matka jest związana z mężczyzną, który nie jest biologicznym ojcem dziecka, ale jest jego prawnym opiekunem, wówczas to jego dane są wpisywane do Księgi w rubrykę „ojciec dziecka”;
  • jeśli dziecko jest adoptowane w rubryce „matka dziecka” i „ojciec dziecka” należy wpisać dane rodziców adoptujących, jeżeli w akcie cywilnym brak jest danych rodziców naturalnych; w tym jednak wypadku powinno się również w uwagach do dokumentu zapisać notkę „pea”, czyli patres ex adoptionem.

Odpowiednich zapisów w Księdze ochrzczonych zobowiązany jest dopilnować proboszcz parafii, w której sakrament został dopełniony.